Utrzymanie aktywności ruchowej oraz samodzielności w wykonywaniu codziennych czynności ma ogromne znaczenie dla zdrowia i jakości życia. Bezpieczna pionizacja (wstawanie), przemieszczanie się oraz prawidłowe ułożenie ciała pomagają zapobiegać upadkom, odleżynom, przykurczom i innym powikłaniom związanym z ograniczoną sprawnością.
Pionizacja to stopniowe przechodzenie z leżenia do siedzenia i stania. U pacjenta długo leżącego gwałtowne wstawanie może skończyć się spadkiem ciśnienia, zawrotami głowy, omdleniem albo upadkiem. Dlatego pionizację wykonuje się spokojnie: najpierw uniesienie zagłówka, potem siad na brzegu łóżka, chwila obserwacji, dopiero później próba wstania.
Przed przemieszczaniem trzeba przygotować otoczenie. Łóżko powinno być stabilne, wózek z zablokowanymi hamulcami, balkonik ustawiony blisko, a podłoga sucha i wolna od dywaników, kabli, progów lub luźnych przedmiotów. Pacjent powinien mieć stabilne obuwie albo skarpety antypoślizgowe. Opiekun nie powinien działać w pośpiechu, bo pośpiech jest częstą przyczyną upadków.
Nie wolno ciągnąć pacjenta za ręce ani pod pachy. Może to spowodować ból, uraz barku, utratę równowagi i większy lęk przed ruchem. Lepsze jest pomaganie ruchem całego ciała pacjenta: zachęcanie do oparcia stóp o podłoże, pochylenia tułowia do przodu, użycia poręczy, balkonika lub pasa transferowego, jeśli personel zalecił jego stosowanie.
Pozycje w łóżku powinny być zmieniane regularnie. Najbardziej narażone na ucisk są pięty, kość krzyżowa, biodra, łokcie, kostki, potylica i okolice łopatek. Ułożenie powinno odciążać te miejsca, zapewniać swobodne oddychanie, nie zginać nadmiernie szyi i nie powodować zsuwania się pacjenta. Poduszki, wałki, kliny i materace przeciwodleżynowe pomagają tylko wtedy, gdy są używane prawidłowo.
- zablokuj hamulce łóżka lub wózka przed transferem,
- usuń przeszkody z podłogi i zadbaj o oświetlenie,
- po posadzeniu pacjenta odczekaj chwilę i zapytaj o zawroty głowy,
- nie ciągnij za kończyny; korzystaj z technik pokazanych przez personel,
- po zmianie pozycji sprawdź skórę, komfort, oddech i ułożenie kończyn.
