Gry planszowe dla seniorów – które wspierają pamięć i integrację międzypokoleniową?

Gra planszowa to prosty sposób na wspólne spędzenie czasu z seniorem. Dobrze dopasowana rozgrywka dostarcza przyjemności i sprzyja rozmowie, a jednocześnie angażuje pamięć, uwagę i logiczne myślenie. Sprawdź, jakie gry można wypróbować.

Gry planszowe to aktywność, która zwykle angażuje ludzi na dwóch poziomach – społecznym i umysłowym. W zależności od rodzaju rozgrywki można ćwiczyć:

Czy warto grać w gry planszowe z seniorem? Tak! Aktywność umysłowa i utrzymywanie kontaktów społecznych są ważnymi elementami aktywnego starzenia się. Aktywność umysłowa i utrzymywanie kontaktów społecznych są ważnymi elementami aktywnego starzenia się. Jak wskazują przeglądy badań, gry planszowe i karciane mogą wspierać funkcje poznawcze osób starszych, angażując m.in. pamięć, koncentrację i logiczne myślenie, a jednocześnie sprzyjać kontaktom społecznym [2,3]. Nie oznacza to oczywiście, że jakaś gra sama w sobie chroni przed demencją – powinna stanowić jeden z elementów aktywnego stylu życia, obok ruchu, kontaktów z innymi ludźmi oraz dbania o zdrowie.

Wiek nie przesądza o tym, jaka gra będzie odpowiednia. Jedna osoba lubi wieloetapowe strategie, inna woli krótką partię kart, a jeszcze inna najchętniej wraca do gry znanej od młodości. Wybór warto dostosować do zainteresowań, wcześniejszych doświadczeń oraz aktualnych możliwości – jeśli rozgrywka sprawia seniorowi przyjemność i nie wywołuje napięcia, będzie do niej chętniej wracać.

Na początek często dobrze sprawdzają się gry o przejrzystych zasadach, które można wyjaśnić w kilku zdaniach. Znaczenie ma też długość rozgrywki – krótsza partia ogranicza zmęczenie i pozwala zakończyć zabawę w dobrym momencie. Z czasem można sięgać po dłuższe lub bardziej złożone propozycje. Poza tym praktyczne są gry, które mają:

Przy trudnościach manualnych warto unikać bardzo małych elementów, które trudno chwycić i przesunąć.

Poszczególne gry angażują odmienne zdolności, dlatego warto mieć do dyspozycji kilka propozycji i obserwować, które z nich sprawiają seniorowi największą przyjemność.

Wspólne spędzanie czasu przez seniorów i młodszych członków rodziny nie zawsze wymaga szczególnego planowania. Warto jednak poszukiwać aktywności, które angażują wszystkich uczestników i sprzyjają naturalnej rozmowie. Jedną z takich propozycji są gry planszowe. Wspólna gra tworzy naturalny pretekst do rozmowy,ponieważ każdy uczestnik ma określone zadanie i bierze udział w tej samej aktywności. W czasie rozgrywki pojawiają się emocje, żarty i wspólne wspomnienia.

Senior może również nauczyć młodszych członków rodziny gry, którą zna od wielu lat. Taka zamiana ról podkreśla jego wiedzę i sprawczość. WHO zwraca uwagę, że działania międzypokoleniowe pozwalają osobom starszym przekazywać doświadczenia i tradycje, a młodszym – dzielić się znajomością nowych rozwiązań [4].

Gry planszowe i karciane mogą być atrakcyjną formą wspólnego spędzania czasu przez mieszkańców placówek opiekuńczych, ich bliskich oraz wolontariuszy. Takie spotkania warto organizować z uwzględnieniem zainteresowań, potrzeb i możliwości uczestników. „Wieczory z planszówkami” w domu opieki nie muszą mieć rozbudowanego programu – na start w zupełności wystarczy spokojne, dobrze oświetlone miejsce oraz kilka gier o różnym stopniu trudności.

Na początku warto przedstawić 2 – 3 propozycje i pozwolić mieszkańcom wybrać tę, na którą mają ochotę. Poza tym:

Nawet najlepsza zabawa może zmęczyć. Podczas wspólnej gry warto obserwować seniora – spadek zainteresowania, trudność z wykonaniem kolejnego ruchu, rozdrażnienie albo częste odchodzenie od stołu mogą oznaczać, że pora zrobić przerwę. Organizacje wspierające osoby z demencją zalecają dostosowywanie aktywności do zachowanych umiejętności oraz jej zmianę lub zakończenie, gdy pojawia się frustracja [5].

Gry planszowe dla seniorów mogą łączyć ćwiczenie pamięci i koncentracji ze spotkaniem przy jednym stole. Jak wybrać rodzaj rozgrywki? Najlepsza propozycja to taka, która odpowiada zainteresowaniom oraz możliwościom konkretnej osoby.

Źródła