Opieka nad osobami starszymi w Polsce coraz częściej łączy doświadczenie personelu z rozwiązaniami technologicznymi, które wspierają bezpieczeństwo i organizację codziennej pomocy. Jakie technologie stosuje się w domach opieki?
Rodziny poszukujące domu opieki lub Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego zwracają uwagę nie tylko na warunki bytowe, lecz także na to, czy placówka korzysta z nowoczesnych technologii w opiece senioralnej. W praktyce nie chodzi o innowacje rodem z filmów science-fiction, ale o sprawdzone narzędzia, które poprawiają jakość opieki i ułatwiają reagowanie w sytuacjach nagłych.
Na polskim rynku dominują rozwiązania, które zostały wdrożone w ramach programów publicznych, projektów samorządowych lub pilotaży realizowanych przez instytucje ochrony zdrowia. Są to technologie wspierające bezpieczeństwo, nadzór medyczny oraz komunikację.
Teleopieka i opaski bezpieczeństwa
Jednym z najlepiej udokumentowanych rozwiązań pozostaje teleopieka oparta na opaskach bezpieczeństwa. Urządzenia posiadają przycisk SOS oraz funkcje umożliwiające szybkie powiadomienie centrum wsparcia lub personelu placówki. W wielu przypadkach opaski oferują także lokalizację GPS i czujnik upadku.
W Polsce rozwiązania tego typu funkcjonują m.in. w ramach rządowego programu „Korpus Wsparcia Seniorów”, realizowanego przez gminy i ośrodki pomocy społecznej. Program zapewnia seniorom całodobowy dostęp do pomocy w sytuacjach zagrożenia zdrowia lub życia. Teleopieka znajduje zastosowanie również w domach opieki oraz ZOL-ach, gdzie pozwala szybciej reagować na nagłe zdarzenia i ograniczać skutki upadków czy zasłabnięć.
Systemy zdalnego nadzoru zdrowotnego
W części placówek opiekuńczych wykorzystuje się urządzenia umożliwiające pomiar podstawowych parametrów zdrowotnych, takich jak ciśnienie tętnicze czy tętno. Dane można przekazywać personelowi medycznemu w formie elektronicznej, co usprawnia nadzór nad stanem zdrowia seniorów wymagających stałej opieki. Telemedycyna w opiece senioralnej obejmuje również zdalne konsultacje lekarskie oraz prowadzenie dokumentacji medycznej w systemach elektronicznych. Rozwiązania są szczególnie istotne w ZOL-ach, gdzie przebywają pacjenci zmagający się z chorobami przewlekłymi i wymagający regularnych kontroli.
Systemy przywoławcze i wsparcie bezpieczeństwa
W domach opieki powszechnie stosuje się systemy przywoławcze, które umożliwiają seniorom wezwanie pomocy w dowolnym momencie. Przycisk alarmowy znajduje się zazwyczaj przy łóżku lub w łazience. W praktyce jest to jedno z najważniejszych narzędzi poprawiających bezpieczeństwo mieszkańców placówek opiekuńczych. Część ośrodków korzysta także z dodatkowych rozwiązań wspierających bezpieczeństwo, takich jak kontrola dostępu czy monitoring części wspólnych. Ich celem nie jest stały nadzór nad seniorami, lecz szybka reakcja w sytuacjach zagrożenia oraz ochrona przed dostępem osób nieuprawnionych.
Z jakich technologii korzystają seniorzy?
Technologie w opiece nad osobami starszymi obejmują również narzędzia wspierające codzienne funkcjonowanie i kontakt z bliskimi. Seniorzy coraz częściej korzystają z prostych urządzeń mobilnych, które umożliwiają rozmowy wideo, przypomnienia o lekach czy udział w zajęciach online. W domach opieki technologia bywa wykorzystywana jako narzędzie aktywizujące. Tablety i komputery pozwalają utrzymywać relacje rodzinne, co ma duże znaczenie dla dobrostanu psychicznego mieszkańców. W kontekście starzejącego się społeczeństwa rozwiązania te wspierają walkę z samotnością i izolacją społeczną.
Technologie w Zakładach Opiekuńczo-Leczniczych
Zakłady Opiekuńczo-Lecznicze coraz częściej korzystają z systemów informatycznych umożliwiających lepszą organizację opieki medycznej. Elektroniczna dokumentacja pacjenta, zdalny dostęp do wyników badań oraz telekonsultacje usprawniają pracę zespołów terapeutycznych. Dla rodzin oznacza to większą przejrzystość procesu leczenia i opieki. Właśnie w tym obszarze istotną rolę odgrywają organizacje społeczne i fundacje, które doradzają, jak wybrać odpowiednią formę opieki długoterminowej i czym różnią się domy opieki od ZOL-ów.
Kwestie etyczne stosowania nowoczesnych technologii
Stosowanie technologii w opiece senioralnej wymaga szczególnej wrażliwości. Kluczowe znaczenie ma informowanie seniorów i ich rodzin o zakresie stosowanych rozwiązań oraz uzyskiwanie świadomych zgód. Technologie nie powinny naruszać prywatności ani ograniczać autonomii osób starszych. Światowa Organizacja Zdrowia zwraca uwagę na ryzyko ageizmu i wykluczenia w rozwoju technologii zdrowotnych. Podkreśla, że narzędzia cyfrowe powinny wspierać opiekę, a nie zastępować kontakt z drugim człowiekiem. W praktyce oznacza to konieczność łączenia rozwiązań technicznych z empatycznym podejściem personelu.
Nowoczesne technologie a wybór domu opieki
Dla rodzin poszukujących domu opieki technologie stają się jednym z elementów oceny placówki. Warto jednak zwracać uwagę nie na liczbę urządzeń, lecz na sposób ich wykorzystania w codziennej opiece. Nowoczesne technologie w opiece nad seniorami mają sens tylko wtedy, gdy realnie poprawiają bezpieczeństwo i komfort życia. Fundacje i organizacje doradcze, takie jak Patroni.pl, wspierają rodziny w podejmowaniu świadomych decyzji dotyczących wyboru domu opieki lub ZOL-u. Pomagają ocenić np.:
- standardy opieki;
- organizację pracy personelu;
- zakres stosowanych rozwiązań wspierających seniorów.
Nowoczesne technologie w opiece senioralnej. Podsumowanie
Nowoczesne technologie w opiece nad osobami starszymi, stosowane w domach opieki w Polsce, koncentrują się przede wszystkim na bezpieczeństwie, teleopiece oraz usprawnieniu nadzoru medycznego. Opaski bezpieczeństwa, systemy przywoławcze i telemedycyna nie zastępują opiekunów, lecz wzmacniają ich działania. Najlepsze efekty przynosi model opieki, który łączy rozwiązania technologiczne z doświadczeniem personelu i indywidualnym spojrzeniem na potrzeby seniorów. Właśnie takie podejście coraz częściej staje się wyznacznikiem jakości opieki długoterminowej.
Bibliografia
- Małopolski Tele-Anioł 2.0. https://www.malopolska.pl/malopolski-teleaniol-2. [dostęp: 29.12.2025].
- Artur Olesch, Nowe technologie w teleopiece senioralnej, 2025. https://izba-lekarska.pl/puls/publicystyka/technologia/nowe-technologie-w-teleopiece-senioralnej.html. [dostęp: 29.12.2025].
- WHO, Dementia, 2025. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/dementia. [dostęp: 29.12.2025].
- Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Korpus Wsparcia Seniorów aktywnie pomaga osobom starszym, 2022. https://www.gov.pl/web/rodzina/korpus-wsparcia-seniorow-aktywnie-pomaga-osobom-starszym. [dostęp: 29.12.2025].