Podczas opieki nad osobą chorą może dochodzić do kontaktu z materiałem biologicznym, który może zawierać drobnoustroje chorobotwórcze. Do materiału potencjalnie zakaźnego zalicza się między innymi krew, wydzieliny z ran, ślinę, mocz, kał, wymiociny, zużyte opatrunki oraz zanieczyszczone środki higieniczne. Prawidłowe postępowanie z takim materiałem jest ważnym elementem zapobiegania zakażeniom i ochrony zdrowia pacjentów, opiekunów oraz personelu medycznego.
Najważniejszym działaniem chroniącym przed zakażeniem jest dokładna higiena rąk. Po każdym kontakcie z krwią, wydzielinami, opatrunkami, wyrobami chłonnymi lub innym materiałem biologicznym należy umyć ręce wodą z mydłem lub zdezynfekować je odpowiednim preparatem. Higiena rąk jest uznawana za jedną z najskuteczniejszych metod zapobiegania zakażeniom.
Przy kontakcie z materiałem zakaźnym należy zakładać rękawiczki jednorazowe, a po czynności bezpiecznie je zdjąć i umyć i zdezynfekować ręce. Jeśli istnieje ryzyko zachlapania, warto użyć fartucha ochronnego lub dodatkowej osłony ubrania. Powierzchnie zabrudzone krwią, moczem, kałem lub wydzieliną trzeba oczyścić i zdezynfekować zgodnie z zaleceniami personelu oraz instrukcją preparatu.
Zużyte opatrunki, pieluchomajtki i podkłady powinny być szczelnie zabezpieczone. Jeżeli personel przekazał specjalne instrukcje dotyczące odpadów medycznych, należy ich przestrzegać. Igły, ostrza, lancety i inne ostre przedmioty nie mogą być wyrzucane luzem do zwykłego kosza. Powinny trafić do pojemnika odpornego na przekłucie.
Nie należy samodzielnie dotykać sprzętu medycznego wykorzystywanego do pobierania krwi, leczenia ran czy odprowadzania wydzielin bez zgody personelu. Dotyczy to również cewników, drenów, worków na mocz oraz innych wyrobów medycznych mających kontakt z materiałem biologicznym.
Opiekunowie odgrywają istotną rolę w zapobieganiu zakażeniom. Powinni przestrzegać zasad higieny rąk, stosować się do zaleceń personelu oraz zgłaszać wszelkie niepokojące objawy u pacjenta. W przypadku wizyty u osoby chorej należy unikać kontaktu z wydzielinami i przestrzegać zasad obowiązujących w placówce.
- zakładaj rękawiczki przy kontakcie z krwią, raną, moczem, kałem i wydzielinami,
- rękawiczki zdejmuj ostrożnie i zawsze myj lub dezynfekuj ręce po ich zdjęciu,
- nie odkładaj zabrudzonych opatrunków i pieluchomajtek na łóżko lub stół,
- ostre odpady zabezpieczaj w pojemniku odpornym na przekłucie,
- przy zanieczyszczeniu powierzchni oczyść ją i zdezynfekuj zgodnie z instrukcją.
