Niedożywienie u osób starszych – objawy, przyczyny i jak prawidłowo odżywiać seniora?

Niedożywienie u osób starszych rozwija się powoli i łatwo je przeoczyć, bo nie zawsze wiąże się z wychudzeniem. Wczesne rozpoznanie objawów i kilka prostych zmian w codziennym żywieniu pozwalają zadbać o zdrowie i samodzielność seniora.

Niedożywienie to stan, w którym organizm nie otrzymuje wystarczającej ilości energii lub składników odżywczych, aby prawidłowo funkcjonować. Często pojawia się w wieku senioralnym ze względu na zmianę sposobu, w jaki organizm przyjmuje i wykorzystuje pożywienie – m.in. słabnie odczuwanie smaku i zapachu, a wchłanianie części składników staje się mniej sprawne. W efekcie senior może z pozoru jeść normalnie, a mimo to nie zaspokajać potrzeb organizmu. Niedożywienie dotyczy przy tym nie tylko osób szczupłych i może rozwinąć się także przy prawidłowej masie ciała, jeśli dieta jest uboga w składniki odżywcze.

Przyczyny niedożywienia u seniorów są zwykle złożone.

Objawy niedożywienia u osób starszych początkowo bywają dyskretne.

Zauważenie tych sygnałów wcześnie pozwala zareagować, zanim niedożywienie odbije się na sprawności.

Niedożywienie u osób starszych nie oznacza jedynie utraty kilogramów. Największym zagrożeniem jest stopniowe osłabienie organizmu, utrata masy i siły mięśniowej oraz pogorszenie samodzielności, co zwiększa ryzyko upadków, infekcji i hospitalizacji

Sytuacja, w której starsza osoba nie chce jeść, niepokoi rodzinę, ale zwykle udaje się na nią wpłynąć.

Skutki niedożywienia u osób starszych dotykają niemal całego organizmu.

W efekcie niedożywienie stopniowo odbiera seniorowi samodzielność, dlatego tak ważne jest, by nie lekceważyć jego wczesnych objawów.

Prawidłowe żywienie seniora opiera się na kilku prostych zasadach.

Warto pamiętać, że u seniora sam wskaźnik masy ciała bywa mylący, dlatego najważniejszym sygnałem pozostaje niezamierzona utrata wagi.

Jeżeli zwykła dieta nie pokrywa zapotrzebowania, lekarz lub dietetyk może zalecić doustne suplementy pokarmowe (ONS), które dostarczają dodatkowej energii i białka.

Choć dobrze zbilansowana dieta powinna być podstawowym źródłem składników odżywczych, u osób starszych niekiedy konieczne okazuje się uzupełnienie niedoborów odpowiednio dobraną suplementacją.

Dobór produktów warto dopasować do możliwości seniora, zwłaszcza przy trudnościach z gryzieniem.

Poniższa tabela pomaga powiązać najczęstsze sygnały niedożywienia z możliwymi działaniami (konsultacja lekarska jest wskazana w przypadku każdego niepokojącego objawu).

Poniżej publikujemy odpowiedzi na kilka często zadawanych pytań dotyczących niedożywienia u osób starszych.

Najczęściej są to niezamierzona utrata masy ciała, osłabienie i mniejszy apetyt, a także gorsze gojenie ran i częstsze infekcje.

Warto proponować mniejsze, częstsze i wartościowo wzbogacone posiłki, dbać o ich smak i wygląd oraz wspólne jedzenie, a przy trudnościach z połykaniem dostosować konsystencję.

Przede wszystkim źródła białka: ryby, jaja, chude mięso, nabiał, rośliny strączkowe i orzechy, a także pełnoziarniste produkty, warzywa i owoce.

Tak. Niedożywienie wynika z niedoboru wartościowych składników, dlatego może rozwinąć się także u osoby z prawidłową lub nadmierną masą ciała.

Niedożywienie u osób starszych rozwija się powoli i łatwo je przeoczyć, dlatego tak duże znaczenie ma uważna obserwacja. Najważniejszym sygnałem pozostaje niezamierzona utrata masy ciała, której często towarzyszą osłabienie i spadek apetytu. W razie utrzymujących się objawów warto skonsultować się z lekarzem lub dietetykiem, bo wczesna reakcja pozwala zachować sprawność i samodzielność.

Bibliografia